Vanavond stond een workshop over de mogelijke inrichting van Ede-oost op het programma. Twee advies bureaus zijn hier mee bezig. En zij overleggen met een aantal mensen hierover. Hoe ze dit doen en met wie ze dit doen, is mij wel duidelijk maar waarom juist met deze personen is wel weer een vraag voor mij. Aan de hand van zogehete ateliers wordt door deze mensen invulling gegeven aan de ruimte. Vorige week was het eerste atelier en de resultaten mochten we nu bekijken. In dit atelier, maar in gewoon Nederlands spreken we over “bijeenkomst”, is de positionering van Ede oost rond 4 thema’s uitgewerkt:

• Stad in de food valley
• Entree naar de Veluwe
• Oord van zorg en bezinning
• Centrum van cultuur en historie

De status van de bijeenkomst was me onduidelijk. Werden we nu tussentijds op de hoogte gebracht of konden we nog van alles inbrengen? In de aankondiging werd de suggestie gewekt dat dit laatste het geval is maar gaandeweg de bijeenkomst twijfelde ik hieraan. Het is ook niet zo relevant voor mij. Betrek de inwoners maar bij de inrichting dan bewaak ik wel de grote lijnen van het project Ede-oost. Ik ben na de inleidingen maar weggegaan.

Afgelopen zaterdag was de nacht van de duisternis. In het kader hiervan ben ik deze avond meegegaan met een excursie naar verschillende plaatsen in de gemeente waar goed wordt omgegaan met het gebruik van licht. In de meeste gevallen wordt dan gebruik gemaakt van led verlichting omdat het energie gebruik hiervan vele malen lager is dan die van traditionele lampen. Er kleven nog wel nadelen aan led lampen. Zo zijn ze duurder in aanschaf en divergeren ze het licht nog onvoldoende. Ze zijn daarom geschikt om een bepaald punt te accentueren, bijvoorbeeld een verkeersdrempel in de bossen van Bennekom, maar ze zijn om die reden weer minder geschikt voor de verlichting in een woonwijk. Er zouden dan teveel lantaarnpalen geplaatst moeten worden. Daartegenover staat dat de lampen veel langer meegaan en dus ook veel minder onderhoud vragen. Traditionele lampen moeten na 4 jaar worden vervangen, led lampen pas na 12 jaar. Dus zoals zo vaak is de aanschafprijs dan wel hoger maar win je dit terug in de exploitatie.  In Lunteren zagen we in het buitengebied bij de Westzoom dimbare ledverlichting in de trottoirbanden van de vluchtheuvels die normaal branden op 5% maar zodra er weggebruikers aankomen oplichten tot 50%. De energie wordt opgewekt door zonnecellen. Hierdoor wordt energie bespaard en wordt bovendien het nachtelijke natuurleven ontzien. Ook zijn we nog naar de Goorsteeg in Lunteren gegaan. De lantaarnpalen zorgen hier met behulp van zonnecellen en een miniwindmolen voor hun eigen energie. Al met al mooie voorbeelden van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Goed voor het milieu (planet) en goed voor de portemonnee (profit) en een verantwoorde stap op de weg naar duurzaamheid.

Deze week zijn er commissie vergadering en vanavond is de aftrap met de commissie Algemene zaken en middelen. De twee belangrijkste onderwerpen zijn de halfjaarrapportage 2008 en programmabegroting 2009-2012 en de veiligheidssituatie in Veldhuizen. Wat betreft de begroting hebben we aangegeven dat deze is opgesteld voordat de kredietcrisis in Europa in volle omgang bekend werd. Vraag is of de begroting niet moet worden bijgesteld aan de hand van de nieuwe inzichten. Want er is totaal geen rekening gehouden met de mogelijke:

• waardedaling van grond en huizen,
• vertraging van de uitvoering van projecten
• stijging van de rente

voeg daarbij de terughoudendheid bij banken , kopers en projectontwikkelaars en het wordt duidelijk dat een herziene risicobeheersing geen overbodige luxe is. De wethouder beloofde om voor 1 april 2009 met een notitie te komen. Ik heb namens mijn fractie aangegeven dat we dat veel te laat vinden. Verder hebben we nogmaals onze zorg over de uitvoering maar nu dus ook de betaalbaarheid van grote projecten aangekaart. Bij het project Ede oost wordt wel uitgegaan van bepaalde inkomsten uit de verkoop van gronden, huizen en kantoren. Tot slot miste ik in de lijst verbonden partijen de stichting “idee in uitvoering”. Dit is afwijkend van de visie van de rekenkamercommissie. De vraag waarom kon door de wethouder niet afdoende worden beantwoord.

Wat Veldhuizen betreft is gesproken over de maatregelen die worden genomen. Een variatie aan mogelijke maatregelen kwam langs: van het oprichten van een Veiligheidshuis waarin professionals met elkaar samenwerken tot het sturen van de raddraaiers naar een opvoedingskamp. Ook zal de burgemeester woensdag een gesprek hebben met de ministers van justitie en binnenlandse zaken. Inmiddels is de politie inzet in de wijk flink uitgebreid. En dan te bedenken dat het om zo’n 20 raddraaiers gaan. Rond deze harde kern heb je nog ongeveer 70 meelopers.

Komende week wordt de door het edese college gepubliceerde nota “windturbines” besproken in de commissie Beheer Fysieke Omgeving (BFO). Goed dat het college de intenties over duurzame energie opwekking nu eens gaat omzetten in concrete daden. Van belang bij het concretiseren is dat het college zich niet beperkt tot alleen het beschikbaar stellen van de grond waarop de windmolens komen te staan. Nu kunnen en moeten de kansen worden gegrepen. Dit kan door bijvoorbeeld:

• De edese bevolking te informeren en aan te moedigen om te participeren,
• Het onder de aandacht brengen van het belang van lokaal beschikbare energiebronnen
• Gebruik te maken van de zichtlocatie langs de snelweg om de ambitie van Ede op het gebied van duurzame energie te etaleren,
• Het onder de aandacht brengen van het belang van het duurzame karakter van het bedrijventerrein A12, waar de windturbines komen te staan,

Maak van een bedreiging een kans

Tegenstanders van de windturbines komen vaak met het argument van de esthetiek: “Het ziet er toch niet uit!”. Maar hoorde we dit ook niet toen de eerste windmolens in het land kwamen? Nu zijn deze molens veelal beschermd stadsgezicht, denk aan Kinderdijk of staan ze prominent op ansichtkaarten. Maak van een bedreiging een kans en plaats daarom de windturbines zoveel mogelijk in het zicht zodat iedereen kan zien dat we het als gemeente serieus menen met de alternatieve en lokale energievoorziening. En maak er desnoods fraaie bouwwerken van. En dan kan Rijkswaterstaat wel vinden dat de windmolens afleiden, volgens mij leiden de vele reclameborden langs de snelwegen, en vooral het fraais dat daar op wordt vertoond, veel meer af. En nu ben ik natuurlijk niet de maat der dingen maar ik heb zo het gevoel dat dit voor meerdere mensen geldt. Daar hoef je geen onderzoeker voor te zijn.

Dierenwelzijn

Een ander argument dat in de strijd wordt geworpen snijdt meer hout: “het gevaar van de turbines voor de vogels”. Ik heb mensen die ik nog nooit heb kunnen betrappen op maar één gedachte over het welzijn van dieren, ineens horen opkomen voor de vogels. En volkomen terecht. Laten we daarom leren van de lessen uit Duitsland en Denemarken waar men al veel verder is met de ontwikkeling en plaatsing van windturbines. Dan weet je dat de stand van de turbines en de plaatsing buiten de aanvliegroute van de vogels al heel veel leed kan besparen. Daar tegenover staat dat grote vogels graag onder de mast broeden omdat ze dan beter beschermd zijn tegen gevaar van andere vogels. Slimme vogels dus.

Faciliteren niet exploiteren

Het is de bedoeling dat een externe partij de windturbines gaat exploiteren. Dit is een goede zaak want de gemeente moet faciliteren maar niet exploiteren. En aan de belangstelling van commerciële partijen kun je meteen de economische levensvatbaarheid van de turbines afmeten. De huidige turbines zijn binnen 6 jaar terug te verdienen. In het pakket van eisen aan de exploitant zit dat deze een onderzoek moet doen naar de vogelsterfte in relatie tot windturbines en de edese bevolking de mogelijkheid moet geven om te participeren. Dit is een goede zaak. Het zijn wel slimme vogels daar op het gemeentehuis.

Eind 2011

Als verder bij de overwegingen van het vaststellen van de definitieve keuze van de locatie van de windturbines rekening wordt gehouden met:

• de grondpositie van de gemeente, wat heeft zij in bezit en wat niet, en
• met de voortschrijdende techniek want deze gaat razendsnel en omdat de levertijd van de turbines ongeveer 2 jaar is, is dit een pure noodzaak

dan kunnen de windmolens eind 2011 draaien.