De gemeente Ede staat voor een zware opgave. Er moet tot 2014 12 miljoen euro worden bezuinigd. Een fors bedrag. Deze bezuinigingen verschijnen als donkere wolken aan de horizon. Maar linksom of rechtsom, het gaat de komende jaren pijn doen in de portemonnees van de inwoners van Ede. Hoe pijnlijk ook, de gemeenteraad zal moeten kiezen.

Juist onder moeilijke omstandigheden kan een gemeentebestuur laten zien wat ze waard is. En juist nu valt dit college bij de eerste de beste vuurproef door de mand. Ze doet voorstellen waarbij:

o     niet naar de lange termijn wordt gekeken

o     het sociale hart weg wordt gehakt uit de gemeente en

o     geen oog is voor natuur en landschap.

Maar omdat er geen helder kader is kunnen de keuzes niet worden uitgelegd. En dan komen vragen boven die eigenlijk niet te beantwoorden zijn zoals:

o     Waarom wel bezuinigen bij het Luntersche Buurtbosch en niet bij de Edese bossen?

o     Waarom wel bezuinigen bij de Oude Hofstede of zorgboerderij De Proosdij en niet bij de schaapskudde

Het college schrijft wel dat sportclubs en vrijwilligers als het cement in de samenleving worden gezien en dat minima kunnen rekenen op steun maar in de praktijk is dit toch wel even anders want voorzieningen als

o     Witgoedregeling voor minima

o     Computerregeling voor minima

o     Collectief vraagafhankelijk vervoer voor ouderen

o     Welzijn en zorg voorzieningen voor ouderen

o     Schoolzwemmen

worden gewoon wegbezuinigd. En dat terwijl een goede minimaregeling veel leed kan opvangen.

GroenLinks/PE kan zich totaal niet vinden in de door B&W voorgestelde begroting en maakt andere keuzes om de bezuinigingen het hoofd te bieden. Voor GroenLinks/PE is het sociale aspect en het milieu van immens belang zijn. De eerder genoemde voorzieningen voor jongeren, ouderen en minima willen wij handhaven. Verder zijn de ecologische verbindingszones essentieel om de gevolgen van de klimaatverandering het hoofd te bieden. Hier moet je dus nu aandacht aan geven anders zijn de gevolgen niet meer te overzien. Daarnaast past milieueducatie bij een gemeente die zichzelf graag groen noemt en millenniumgemeente is. Ook dit moet je dus handhaven.

Volgens GroenLinks/PE kan worden bezuinigd op:

o     Grote projecten als Spoorzone en Veluwse poort,

o     Kenniscampus Zandlaan

o     Akoestiek raadszaal

o     Citymarketing

o     Hoeven (semi) gemeentelijke kantoren niet op A-locatie te staan.

o     Als je meer thuis werkt en flexplekken gebruikt kunnen hele kantoren in de verkoop.

o     Als NS station “Veenendaal - De Klomp” een regio functie en P&R station wordt kan auto parkeren bij Ede - Wageningen worden ontmoedigd door ervoor te laten betalen. Er is genoeg OV naar het station toe.

o     In plaats van de grond voor sociale woningen duurder te maken zoals nu wordt gedaan, maak je de grond voor ‘niet-sociale’ woningen duurder

o     Verkoop/verhuur snippergroen langs huizen. Onderhoud is duur en dit kan net zo goed door de bewoners zelf gedaan worden,

o      Vervang meer verkeerslichten door rotonden: die vragen geen stroom en onderhoud en hoeven niet vervangen te worden. De rotondes kunnen vervolgens worden verhuurd aan bedrijven.

Er moet werk worden gemaakt van een cultuuromslag. Inwoners, verenigingen en bedrijven kunnen meer worden betrokken bij de bezuinigingen. Nu is het vaak eenrichtingsverkeer en worden de bezuinigingen opgelegd. Vraag ook wat van inwoners en verenigingen en beloon activiteiten als:

o     het exploiteren van buurtvoorzieningen,

o     het beheer van de omgeving en

o     het onderhoud van het groen en de accommodaties.

Inwoners en verenigingen hebben veel expertise in huis die ze graag willen en kunnen inzetten. Mobiliseer die kennis. Daarmee voorkom je verschraling van de buurt.

Op 19 november 2009 schreef ik op mijn blog het volgende over de aanbesteding van de parkeergarage op het voormalige Gelria terrein

“Volgens wethouder van ’t Hoog hoeft de bouw van de parkeergarage op het Gelria terrein niet Europees te worden aanbesteed. Jammer dat de wethouder niet even de moeite heeft genomen om contact op te nemen met het adviesorgaan “Europa decentraal”. Dit kenniscentrum gaat juist hierover. Wij hebben dit wel gedaan en zij zijn klip en klaar: de parkeergarage moet (europees) worden aanbesteed”.

De gemeente Ede liet het echter tot een kort geding komen en werd, geheel naar verwachting, in het ongelijk gesteld. Maar dit was niet voldoende om het huiswerk opnieuw en nu goed te doen. Nee, met wat kunst en vliegwerk is de oorspronkelijke verkoop overeenkomst met ontwikkelaar Nova Gelriae aangepast en de gemeente Ede gaat in het stramien van “ze dronken een glas en deden een plas” gewoon verder op de ingeslagen weg. En zo kwam het dat afgelopen donderdag de officiële start van het bouwproject op het voormalige Gelria terrein werd gevierd.

Voor de eerder in kort geding in het gelijkgestelde P1 Holding was dit aanleiding om de gemeente Ede opnieuw in kort geding te dagvaarden. Met als gevolg dat de gemeente aanstaande donderdag 2 september opnieuw voor de rechter staat.

Toch onvoorstelbaar dat begonnen is met de bouw van de parkeergarage op gemeentegrond terwijl de rechter heeft vastgesteld dat de bouw europees moet worden aanbesteed. Of krijgt de boodschapper weer de schuld? Want als reden dat Het Nieuwe Landgoed (veel) duurder uitvalt dan geraamd werden de processen die zijn gevoerd om te voldoen aan de Europese aanbestedingsregels genoemd. Maar dit is wel een aparte kijk op de zaak. Beter is het om te stellen dat de gemeente Ede zich vanaf het begin niet aan de regelgeving heeft gehouden en hiermee al dan niet bewust een risico heeft genomen. Had Ede zich wel aan de spelregels gehouden dan had ze ook geen processen hoeven te voeren.

De ontwikkelingen bij de parkeergarage aan het voormalige Gelria terrein tonen aan dat er nog niets is geleerd.

Paars+ is dus mislukt. Voormalig premier Lubbers is nu aangesteld als informateur om richting te geven in de ontstane situatie. Hij zoekt het over rechts en probeert een kabinet van PVV, VVD en CDA in elkaar te knutselen. En toegegeven die Verhagen heeft het goed gespeeld: je bescheiden opstellen door het verlies te accentueren, geduld tonen en anderen de kastanjes uit het vuur laten halen om uiteindelijk toch weer in beeld te komen. En dan is ook nog een prominent CDA-er aangesteld als informateur.

Maar de combinatie over rechts lijkt gedoemd te mislukken. De CDA fractie zal wel wat graag willen regeren en dus schuiven ze aan bij de VVD en de PVV. En met argumenten als “met het oog op het landsbelang” en “Nederland kan toch niet zolang onbestuurbaar blijven” zullen ze er wel een draai aan geven. Maar als partij loopt het CDA door alleen al in gesprek te gaan met de PVV grote risico’s. Het gemor van de leden zal er toe leiden dat het CDA hier niet in mee kan gaan. Dan ligt de weg open voor de door de VVD gewenste combinatie VVD, CDA, PvdA. Maar dat kan Cohen eigenlijk niet meer uitleggen. Als hij hier toch instapt zal hij moeten accepteren dat de woorden “u draait” ook aan hem gaan kleven. En na het echec met Bos straalt dit dan wel af op de hele PvdA. Dan is de geloofwaardigheid van de partij in het geding. Bovendien moeten we niet vergeten dat juist de combinatie PvdA en CDA, de aanzet was voor de benarde situatie waar we nu in verzeild zijn geraakt. En waarom zouden de PvdA en de VVD elkaar nu wel vinden? Bij Paars+ lag de pijn immers juist bij deze twee partijen. Als de PvdA al in een kabinet stapt met VVD en CDA zal zij uit strategische overwegingen wellicht GroenLinks en/of D66 vragen om mee te gaan. Maar voor GroenLinks is dit een zeer ongewenste optie. GroenLinks is in deze variant niet echt nodig en zal door VVD en CDA al snel als vijfde wiel aan de wagen worden gezien. Niet doen dus. Daarmee lijkt ook de variant VVD, CDA, PvdA afgeserveerd. En is dan meteen de rol van de VVD niet uitgespeeld?

Mijn eerdere oproep aan de linkse partijen om samen een regeerakkoord te schrijven komt daarmee opnieuw onder de aandacht. En wie weet wie dan wil aanschuiven?

Eind juni stond zowel in Edestad als in de Gelderlander te lezen waar de locatie van de eventueel aan te leggen golfbaan gepland staat. Dat is vreemd want de locatie is alleen in een besloten vergadering van de commissie Ruimtelijke Ontwikkeling aan de orde geweest en valt daarmee onder het kopje “vertrouwelijke informatie”. Uit het stuk in de Gelderlander blijkt waar het lek zit: de afdeling Communicatie van de gemeente Ede. Met het naar buiten brengen van de locatie wordt door deze afdeling de vertrouwelijkheid geschonden.

Nu zou ik hier in dit geval ook weer niet zo zwaar aan tillen ware het niet dat B&W nog niet eens zo lang geleden heel moeilijk deed toen inmiddels oud raadslid Marcel van Dalen uit de school klapte. Dan past het in het kader van zelfreflectie om hier nu ook zorgvuldig mee om te gaan. Om die reden heb ik op 29 juni aan B&W de volgende vragen gesteld:

1.       Hoe kan de locatie bekend zijn geraakt bij de media?

2.       Rust er nog vertrouwelijkheid op dit onderwerp bij de commissieleden?

3.       Zo ja, wanneer wordt deze vertrouwelijkheid opgeheven?

In de beantwoording van de vragen wordt aangegeven dat er een procedurefout is gemaakt en dat de afdeling Communicatie desgevraagd aan de pers heeft meegedeeld welke locatie in beeld is voor de golfbaan. Daarmee is de geheimhouding volgens de beantwoording “de facto” opgeheven. Dat kan B&W dan wel vinden maar heel formeel is dit geen geldige reden en in het geval van Marcel van Dalen is dit ook niet als reden aangevoerd. Toen hij in een commissie vergadering naar buiten kwam met vertrouwelijke informatie "omdat het toch al op de website heeft gestaan" keek B&W duidelijk door een andere bril. De informatie bleef vertrouwelijk en de uitspraken van van Dalen werden aangegrepen om een onderzoek te starten naar zijn gedrag. Dat dit onderzoek uiteindelijk een averechts effect had en hier uitkwam dat voor een raadslid vrij uitspreken in een raadsvergadering of commissievergadering boven geheimhouding gaat, doet er dan niet toe.

Bovendien, wat voor een raadslid geldt, hoeft nog niet voor de afdeling Communicatie te gelden. Deze afdeling is niet het gremium om informatie openbaar te maken zolang deze informatie vertrouwelijk is verstrekt aan de Raad. Eerst zal de vertrouwelijkheid moeten worden opgeheven. En dat kan alleen in een vergadering van de Raad. Hier is het laatste woord dus nog niet over gesproken.

Waar de gemeente Amsterdam onlangs een poging in het werk zette om het aantal circussen met wilde dieren te beperken lijkt B&W in Ede voor een totaal andere weg te kiezen.

Afgelopen weekend bracht circus Harlekino een bezoek aan Ede maar ze had verzuimd om een vergunning aan te vragen. Hierdoor had B&W het optreden eenvoudig kunnen tegenhouden. Maar in plaats daarvan werd in allerijl en op de dag van het optreden alsnog een vergunning geregeld. Hiermee laat B&W zien hoe zij aankijkt tegen een circus met wilde dieren. Een dergelijk circus blijkt meer dan welkom en dus moesten de leeuwen, tijgers, wurgslangen en zeeleeuwen ook hun kunstjes in Ede vertonen.

Ook als de vergunning wel op tijd was aangevraagd had het circus toch kunnen worden geweigerd. Maar daar is dan wel lef voor nodig. En laat het dan maar tot een proefproces komen.

Weigeren kan als volgt. Een aanvraag voor een vergunning wordt getoetst aan de hand van 3 criteria:

1.       aantasten dierenwelzijn

2.       een verstoring van de openbare orde

3.       in strijd met de zedelijkheid

Hierbij geldt dat B&W iedere aanvraag per geval en op zijn eigen merites kan beoordelen. B&W heeft dus beoordelingsruimte en toetst of genoemde belangen in het geding zijn.

Een discussie over het aantasten van het dierenwelzijn van circusdieren is snel een welles-nietes kwestie en dus een lastige grond om te weigeren. Zeker zolang er op landelijk niveau, in tegenstelling tot de ons omringende landen, hierover te weinig is geregeld.

Ook verstoring van de openbare orde of gevaar voor de omgeving zal bij een circus wel meevallen al verdient het aanbeveling om de nachtverblijven van de wilde dieren te controleren. Het moet niet zo zijn dat deze verblijven eenvoudig kunnen worden geopend en de bezoekers te dicht bij de dieren kunnen komen. Want dan is de omgeving natuurlijk wel in gevaar.

Bij de weigeringsgrond "in strijd met de zedelijkheid" liggen mogelijkheden. B&W kan het uitgangspunt hanteren dat een optreden van wilde dieren in circussen niet meer van deze tijd is. De gedachte is dan “wij willen onze inwoners respect voor natuur en milieu bijbrengen. Daarbij hoort dat wij dieren niet tonen in een onnatuurlijk omgeving. Het uit winstbejag rondslepen van dieren en hen kunstjes laten doen past daar niet bij”. Op grond van de beoordelingsruimte kan iedere gemeente hier een eigen invulling aangeven. Zo ligt het voor de hand dat B&W van Staphorst niet snel een evenementenvergunning voor een gay-parade zal verlenen, waar B&W van Amsterdam daar haar hand niet voor omdraait. Deze analogie is eenvoudig door te trekken naar een circus met wilde dieren. Deze weigeringsgrond mag echter niet zo maar uit de lucht komen vallen. B&W zal moeten verwijzen naar “de gevoelens van de bevolking”. En deze wordt vertolkt door hun vertegenwoordigers, de gemeenteraadsleden. Deze moeten zich dan ook duidelijk uitspreken over dit onderwerp. Ook kan de burgemeester verwijzen naar beleid zoals bijvoorbeeld in een Nota Dierenwelzijn waarin staat dat wilde circusdieren niet passen bij het diervriendelijke karakter van de gemeente. Het helpt dan als in de Algemene Plaatselijke Verordening wordt opgenomen dat circussen met wilde dieren niet welkom zijn.

Het is dus allemaal een kwestie van willen en duidelijk laten zien waar je voor staat.