Eric Leltz  RSS feed    

Misbruik van macht zit in een klein hoekje

Zondag 05 januari 2020

Eric Leltz
Onlangs zag ik een politieauto met knipperlichten aan op het trottoir staan. Bij nadere blik bleek dat twee agenten in een cafetaria op een bestelling stonden te wachten. Toen ik hen aansprak dat ze niet zo’n fraai voorbeeld geven bleek de vrouwelijke agent slecht tegen kritiek te kunnen en in haar verweer niet verder te komen dan ‘wij moeten ook eten’. Dat had Marco Kroon moeten weten. Dan had hij vast gezegd ‘wij moeten ook plassen’. De mannelijke agent begreep mij maar in zijn uitleg kwam hij met argumenten waar een gewone burger als ik het voorzichtig inschat, niet mee wegkomt. Tenminste antwoorden als ‘het is maar kort’ en ‘niemand heeft er last van’ zullen door de diender snel worden gezien als ‘smoesjes’. We kwamen er niet uit en ik gaf aan een klacht in te dienen. Dat heb ik de volgende dag gedaan. Daarop kwam bijgaand antwoord:

De gedragingen van een individuele medewerker van de politie is zijn of haar eigen verantwoordelijkheid. Zoals wij het lezen heeft u de medewerkers al aangesproken op hun gedrag. Gelukkig zijn medewerkers van de politie ook mensen en krijgen ze gelegenheid om tijdens de werkdag een pauze te genieten. Tijdens deze pauze hebben ze de gelegenheid om een zelf meegebrachte maaltijd te nuttigen of een om maaltijd te gaan halen.

Een antwoord dat bij mij de vraag oproept of het wel zo is dat het gedrag van iedere medewerker de eigen verantwoordelijkheid is zonder dat dit ergens aan wordt getoetst? In ieder geval worden de agenten niet aangesproken ‘want dat heb ik al gedaan’! Dan heb ik het nog maar niet of het gewoon is dat een maaltijd in de pauze wordt gehaald met de dienstauto. En dat medewerkers van de politie mensen zijn? Vanzelfsprekend, alsof dat het punt is. 

Het lijkt wellicht een klein voorval maar gedrag waarbij de handhaver in gewone situaties zichzelf meer rechten toe-eigent dan anderen ondermijnt wel het rechtsgevoel. Organisaties als de politie hebben al een naar binnen gerichte cultuur. In dat kader is het goed om wat vaker in de spiegel te kijken die de buitenwereld aanreikt. Ook al is dat lastig.

Eric Leltz

Werkdruk

Maandag 30 december 2019

Eric Leltz

De hogeschoolraad van de Hogeschool Utrecht besprak de resultaten van het werkbelevingsonderzoek. Dit is een terugkerende dans want dit onderzoek wordt om de twee jaar uitgevoerd. En steevast komen daar dezelfde ‘energiegevers’ en ‘energievreters’ naar voren. Overigens net als bij veel andere (hoge)scholen. Alle ingrediënten om de koe bij de horens te vatten zijn dus allang gelokaliseerd. Je zou zeggen dat er tot concrete actie kan worden overgegaan. Maar in plaats daarvan wordt er een nieuw onderzoek naar werkdruk, een van de grootste energievreters, aangekondigd. Pas komende zomer mogen resultaten worden verwacht. 

Jammer, eerst weer een onderzoek naar de bekende weg. In Nederland is al heel veel onderzoek naar werkdruk gedaan. Ook in het hoger onderwijs. Daarom kennen we ook de voornaamste oorzaken van werkdruk: ‘onvoldoende controle over het werk’, ‘weinig ondersteuning bij het uitvoeren van taken’, en ‘het gevoel onvoldoende competent te zijn’. Een slecht verstaander zou kunnen denken dat met de aankondiging van een onderzoek tijd wordt gekocht, want tot de zomer hoeft geen verantwoording te worden afgelegd over de werkdruk. 

Waarom niet duurzaam denken en gebruik maken van de reeds bekende resultaten over de oorzaken van werkdruk?

Hierbij een aanzet. Kijk eerst naar wat mensen gelukkig maakt. Volgens Daniel Pink (2009) is dit:

  • Mensen willen competent zijn,
  • Mensen willen verbonden zijn met elkaar en met hun privé situatie,
  • Mensen willen autonoom zijn

Kijk vervolgens naar de oorzaken waardoor deze factoren gefrustreerd raken en hoe dit in de dagelijkse praktijk kan worden voorkomen. Zoek de dialoog binnen kleine teams. Dit kan op heel veel manieren waarbij het de voorkeur heeft om teams zelf hun eigen werkwijze te laten definiëren. Begin met een team dat zichzelf opwerpt. 

Een voorbeeld werkwijze is:

Zoek als volgt naar oplossingen:

  • Benoem aandachtspunten. Dit is wat negatief geformuleerd de knelpunten of irritaties zijn
  • Zet een aandachtspunt centraal
  • Ontrafel dit aandachtspunt in de onderliggende regels en veronderstellingen die hier aan ten grondslag liggen
  • Vraag je af ‘waarom’ doen we dit?
  • Vraag je af ‘hoe’ kan het anders?
  • Vraag je af ‘wat’ gebeurt als het aandachtspunt over boord wordt gegooid
  • Vraag je af ‘wie’ er last van heeft als we het anders doen.

Het resultaat is een lijst van punten die direct kunnen worden uitgevoerd en een lijst van punten waarbij overleg nodig is met een hoger echelon. Heeft deze laatste lijst een stevige omvang, dan is dit een teken aan de wand voor wat betreft de factor ‘autonomie’. Een lijst van mogelijke aandachtspunten is:

  • Voelt de werkomgeving veilig?
  • Is deze werkomgeving rustig?
  • Wat is het nut van een specifieke vergadering?
  • Kijk naar de administratie en stel je de vraag ‘waarom houden we dit bij?’
  • Herverdeel het werk over het jaar. 
  • Doen we wat we beloven? 

Deze sessies kunnen in januari 2020 plaatsvinden, gewoon low-profile. Tegen wie aankomt met ‘dat kan niet’, het ‘There is no alternative’-type, zeg je dat deze persoon de fantasie moet laten werken en wellicht nog niet helemaal klaar is voor de toekomst. Daarna kunnen de veranderingen met een beetje lef om los te laten worden doorgevoerd, zodat ver voor de zomer de werkdruk een stuk lager zal zijn en het plezier in het werk een stuk hoger. Dan komt het met de kwaliteit van het onderwijs en de positie van de Hogeschool Utrecht op menig lijstje, ook goed.

Bestuurders

Maandag 16 juli 2018

Eric Leltz

Eerstekamerlid Postema stopt als voorzitter van de PvdA-fractie. De druk werd te groot na een per ongeluk breed verspreid WhatsApp-bericht van partijprominent Lilianne Ploumen. Postema is naast politicus ook voorzitter van de raad van bestuur van de stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs, de koepel waar het VMBO Maastricht onder valt. En daar zit de pijn. Op deze school is zoveel mis met de schoolexamens dat alle 354 eindexamen leerlingen alsnog geen diploma krijgen. Dit kregen ze te horen nadat ze door de school al waren gefeliciteerd en ze al menig examenfeestje achter de rug hadden. Goed dat Postema zijn verantwoordelijkheid neemt. Maar waarom dan niet opstappen als schoolbestuurder? Nu voelt het toch een beetje alsof je je arm hebt gebroken en je vervolgens je been in het gips laat zetten. Het is wellicht weer zo’n slinkse regentenstreek. Want stoppen als fractievoorzitter is niet hetzelfde als uit de Eerste Kamer stappen. Het is dus eigenlijk een afleidingsmanoeuvre om op het pluche te kunnen blijven zitten en de bruto jaarvergoeding van €29.800 voor die ene dag in de week dat hij in de Eerste Kamer wordt verwacht, te kunnen behouden. En dat naast de €178.999 voor zijn bestuursfunctie in Maastricht. Met dat rare bedrag zat meneer net €1 onder de Balkenende-norm. Wat een berekenend gedrag. Het is het soort gedrag waarbij je je net aan de regels houdt maar je verder niets aantrekt van de publieke opinie.

Nee, dan Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie. Die stopt niet zo snel. Zelfs als hij rugpijn heeft zorgt hij dat hij bij de NAVO-top in Brussel is. Het was hartverscheurend om te zien en je kon als je heel dicht bij het televisiescherm kwam zijn pijnscheuten voelen. En al dat medeleven om hem heen. Op een paar narrige Europese leiders na dan, die net deden of ze niets zagen. Maar niet Mark Rutte. Die was er als de kippen bij om Juncker als de beste wijkzuster te ondersteunen. Misschien roken die doorlopers wel dat Juncker straal bezopen was en gaven ze hem de ruimte om in zijn eigen val te lopen. Nou ja lopen, het was meer waggelen. Het drank- en rookprobleem van Juncker is een publiek geheim. Je zou zeggen dat hem dat kwetsbaar maakt. Maar het tegendeel is waar, want verbreek je de omerta dan kun je een topfunctie binnen de Europese hiërarchie wel vergeten. Daar kan voormalig eurogroep voorzitter Jeroen Dijsselbloem over meepraten. Of Rutte was dus heel voorkomend en toonde zijn empatisch vermogen, of hij is een vazal die zijn Europese baas ten koste van alles wil behoeden voor een afgang. Dan is hij dus eigenlijk een slijmbal, wellicht op zoek naar een baantje. Zoals hij dat zelf dacht te regelen voor Halbe Zijlstra bij de Wereldbank. Maar deze week zette de keurige diplomaat Davidse een streep door dat plan. Ex-minister Zijlstra vertrekt dan maar naar het bedrijfsleven. Ongetwijfeld voor eventjes. Daarna duikt hij, zodra de herinnering aan zijn bezoek aan de datsja van Poetin is vervaagd, weer ergens op in een politieke rol. Zeer waarschijnlijk als lid van de Eerste Kamer en wellicht als fractievoorzitter.

Verklaring omtrent gedrag

Dinsdag 26 september 2017

Eric Leltz

De rechter heeft uitspraak gedaan in de zaak van de vrouw die in een steegje aan het wildplassen was. En dat viel negatief uit voor de vrouw. Om de uitspraak te begrijpen heb je wel enige verbeeldingskracht nodig omdat de betrapte vrouw volgens de rechter gewoon in een openbaar urinoir had kunnen plassen. Nou zal menig man al gruwelen van zo’n urinoir en dan hoeft hij er bij het plassen alleen nog maar te staan, voor een vrouw zijn daar ook nog enige acrobatische capriolen bij nodig. Zo’n gerechtelijke uitspraak riep natuurlijk reacties op en zo plaste een aantal vrouwen uit protest op straat, maakte al plassend selfies bij een urinoir en een vrouw plaste zelfs in de trein. Deze dames mogen echter wel oppassen want hun burgerlijke ongehoorzaamheid kan hen nog lang achtervolgen. Voor ze het weten hebben ze een strafblad. Bij steeds meer functies wordt een verklaring omtrent gedrag (VOG) gevraagd en dat kan met een strafblad een probleem zijn. Behalve als je uit het juiste hout gesneden bent. En dan met name het bronsgroen eikenhout dat vooral in Limburg nog welig tiert. Camiel Eurlings kan er over meepraten. Hij sloeg zijn vriendin, kreeg een strafblad, had als bestuurder van sportkoepel NOC-NSF een VOG nodig en …….. kreeg deze.

Justis, de organisatie die beoordeelt of iemand in aanmerking komt voor een VOG kijkt of het strafblad relevant is voor de functie die iemand gaat vervullen. Dat is volgens Justis in het geval van de Limburgse ex-minister, die als bestuurder van KLM een ware brokkenpiloot bleek, saluerend naar Maxime Verhagen op een heerlijk chaotisch CDA-congres een onuitwisbare indruk maakte en in Valkenburg nog steeds vertederend ‘us Camielke’ wordt genoemd, dus niet het geval. Je vriendin slaan is niet relevant voor een bestuursfunctie bij NOC-NSF. Justis ziet de bestuursfunctie mogelijk als een ‘old boys netwerk’ waar vrouwen toch geen rol spelen. Of zouden ze vinden dat het slaan van een vrouw dat haar een gebroken elleboog, een hersenschudding en verschillende kneuzingen oplevert, normaal is bij de sportkoepel? Boksen is per slot van rekening wel een olympische sport. Of is hier weer eens sprake van klassenjustitie?

Archief



Rubrieken