Eric Leltz  RSS feed    

Geluk

Zondag 15 april 2018

Eric Leltz

Ik ben al weer een raadsperiode weg uit Ede. En hoewel ik Ede nog steeds met enige afstand volg, voelde ik toch enige aarzeling toen ik werd gevraagd om een gastcolumn te schrijven voor deze blogpost. Moet ik nog als de heren Waldorf en Statler uit de Muppet Show vanaf het zijbalkon de Edese samenleving van commentaar voorzien? Of nog erger, anderen de maat nemen? Dat lijkt me weinig constructief. Toch heb ik de uitnodiging met liefde aanvaard omdat het mij de kans geeft om een frustratie van mij af te schrijven. Ik was namelijk nog maar nauwelijks weg uit Ede toen de gemeente werd uitgeroepen tot ‘gelukkigste gemeente van Nederland’. Ik sprak vlak na deze uitverkiezing een mevrouw die schertsend zei dat ik daar aan heb bijgedragen door Ede te verlaten. En, voegde zei er aan toe, “dat is wellicht jouw grootste verdienste voor Ede”. Ik lachte wat maar ik vond het niet leuk.

De gelukkigste gemeente van Nederland! Daar had ik ook wel willen wonen. Wat maakt een gemeente nou gelukkig? Dat komt natuurlijk door haar inwoners. Als deze gelukkig zijn, is de gemeente het ook. Maar hoe maak je dan inwoners gelukkig? En speelt het gemeentebestuur hier een rol in? Hier past enige bescheidenheid want volgens Sonja Lyubominsky (2013) is geluk bij mensen slechts voor 50% te beïnvloeden. De andere 50% ligt al bij de geboorte vast.

Maar hoe kun je dan zo goed mogelijk inspelen op het deel waar je als gemeente wel invloed op hebt? Volgens Daniël Pink (2009) zijn mensen gelukkig als ze autonoom zijn, meesterschap kunnen tonen en zij zichzelf herkennen als “the ‘me’ in the ‘we’”. Vrij vertaald kun je zeggen dat mensen zich vrij willen voelen in de keuzes die ze maken (autonoom), dat ze willen dat wat ze doen ze goed af gaat (meesterschap) en ze een doel hebben in hun leven dat groter is dan henzelf. Je hoort dan bij een groep maar bent als individu ook nog herkenbaar. Hier kan een gemeentebestuur op inspelen door bijvoorbeeld ruimte te laten voor burgerinitiatieven en deze nadrukkelijk te faciliteren (autonoom), door optimaal gebruik te maken van de kennis die in de gemeente onder de inwoners beschikbaar is (wisdom of the crowd) en door te werken aan een gemeenschapsgevoel. En dit laatste niet alleen op gemeenteniveau maar zeker ook op dorps-, wijk- en straatniveau. Dit past uitstekend bij de nieuwe rol van een gemeente in een samenleving in transitie.

Gemeenten kunnen hier een voortrekkersrol in spelen door de omslag naar waarden die passen in de leefwereld van de inwoners, zichtbaar te maken: van ‘wantrouwen’ naar ‘vertrouwen’, van ‘regelzucht’ naar ‘keuzevrijheid’, van ‘controle’ naar ‘ruimte geven’, van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ en van ‘efficiency’ (geld centraal) naar ‘effectiviteit’. Onlangs is een nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd. Deze raad en het nog te installeren dagelijks bestuur, hebben impliciet de opdracht om Ede de gelukkigste gemeente te laten blijven. Het kan dan helpen door in het nog te schrijven bestuursakkoord 2018-2022 met bovenstaande rekening te houden.

Ik wens vanaf enige afstand het nieuwe gemeentebestuur alle geluk en wijsheid toe bij het continueren van de titel “gelukkigste gemeente van Nederland”.

De ‘Economy for the Common Good’

Woensdag 28 maart 2018

Eric Leltz

In onze vriendschappen staan menselijke waarden als vertrouwen, eerlijkheid, erkenning, respect, empathie, samenwerken, wederzijdse hulp en delen centraal. Is het dan niet merkwaardig dat deze waarden nauwelijks als leidraad in ons economisch leven fungeren? Daar gaat het om winstbejag en concurrentie. Dit werkt egoïsme, hebzucht, afgunst, medogenloosheid en onverantwoordelijkheid in de hand. Deze tegenstelling tussen menselijke en economische waarden zit het ‘samen leven’ in de weg.

In de huidige samenleving zijn de gevolgen van de financiële-, voedsel-, energie- en klimaatcrisis goed voelbaar. Om de ontstane problemen het hoofd te bieden en om tot een meer menswaardige samenleving te komen, zal fundamenteel moeten worden ingegrepen. Maar hoe? De zoektocht wordt zichtbaar in nieuwe economische vormen zoals de deeleconomie en de circulaire economie waarbij welzijn en duurzaamheid belangrijker zijn dan winstmaximalisatie.

Ook de Economy for the Common Good (ECG), de ‘gemene goed economie’, speelt hier op in. In deze economie is niet winstmaximalisatie de wegwijzer maar menselijke waardigheid, solidariteit, ecologische duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid. In de ECG kunnen bedrijven ook winst maken, maar van belang is hoe die winst wordt gemaakt en wat er mee wordt gedaan. Deze winst komt tot stand door samenwerking in plaats van door concurrentie en moet niet leiden tot oneindige groei. In een ‘common good balans’ wordt de maatschappelijke verantwoordelijkheid in beeld gebracht. Dan gaat het dus niet alleen over financiën, maar ook over de impact van de organisatie op mensen, milieu en samenleving. De ECG kent drie aandachtspunten:

  1. Verbinden van waarden die onze intermenselijke relaties kenmerken met de waarden die de economie domineren,
  2. Waarden en doelen uit onze grondwet een prominente rol laten spelen in onze economie
  3. Economisch succes niet afmeten aan de hand van ruilwaarden maar aan de hand van gebruikswaarden.

Het draait dan om het doel van de economie: ware winst zoals sociale en ecologische meerwaarde in de vorm van duurzame welvaart, vertrouwen, inspraak, vrijheid en zelfbeschikking.

Geplaatst in samenleving | Er is 1 reactie

Verklaring omtrent gedrag

Dinsdag 26 september 2017

Eric Leltz

De rechter heeft uitspraak gedaan in de zaak van de vrouw die in een steegje aan het wildplassen was. En dat viel negatief uit voor de vrouw. Om de uitspraak te begrijpen heb je wel enige verbeeldingskracht nodig omdat de betrapte vrouw volgens de rechter gewoon in een openbaar urinoir had kunnen plassen. Nou zal menig man al gruwelen van zo’n urinoir en dan hoeft hij er bij het plassen alleen nog maar te staan, voor een vrouw zijn daar ook nog enige acrobatische capriolen bij nodig. Zo’n gerechtelijke uitspraak riep natuurlijk reacties op en zo plaste een aantal vrouwen uit protest op straat, maakte al plassend selfies bij een urinoir en een vrouw plaste zelfs in de trein. Deze dames mogen echter wel oppassen want hun burgerlijke ongehoorzaamheid kan hen nog lang achtervolgen. Voor ze het weten hebben ze een strafblad. Bij steeds meer functies wordt een verklaring omtrent gedrag (VOG) gevraagd en dat kan met een strafblad een probleem zijn. Behalve als je uit het juiste hout gesneden bent. En dan met name het bronsgroen eikenhout dat vooral in Limburg nog welig tiert. Camiel Eurlings kan er over meepraten. Hij sloeg zijn vriendin, kreeg een strafblad, had als bestuurder van sportkoepel NOC-NSF een VOG nodig en …….. kreeg deze.

Justis, de organisatie die beoordeelt of iemand in aanmerking komt voor een VOG kijkt of het strafblad relevant is voor de functie die iemand gaat vervullen. Dat is volgens Justis in het geval van de Limburgse ex-minister, die als bestuurder van KLM een ware brokkenpiloot bleek, saluerend naar Maxime Verhagen op een heerlijk chaotisch CDA-congres een onuitwisbare indruk maakte en in Valkenburg nog steeds vertederend ‘us Camielke’ wordt genoemd, dus niet het geval. Je vriendin slaan is niet relevant voor een bestuursfunctie bij NOC-NSF. Justis ziet de bestuursfunctie mogelijk als een ‘old boys netwerk’ waar vrouwen toch geen rol spelen. Of zouden ze vinden dat het slaan van een vrouw dat haar een gebroken elleboog, een hersenschudding en verschillende kneuzingen oplevert, normaal is bij de sportkoepel? Boksen is per slot van rekening wel een olympische sport. Of is hier weer eens sprake van klassenjustitie?

Komkommertijd

Vrijdag 25 augustus 2017

Eric Leltz

Het was maar een kille zomer. Maar wel vakantie en journalistiek gezien dus komkommertijd. Dat is de tijd dat kleine gebeurtenissen worden opgepompt tot ‘groot’ nieuws. En lukt dat niet dan wordt wel iets verzonnen waardoor het zomaar kan dat je in de krant leest, vanzelfsprekend compleet met ooggetuige verslag, dat er een poema door de stad liep. Dat was tenminste in Den Bosch het geval. Helaas ontbraken de foto’s want de getuige was zo geschrokken dat ze was vergeten dat haar mobieltje nog in de selfie-stand stond en ze daarom in plaats van een foto van de poema een foto van zichzelf had gemaakt. En zo heeft ieder dorp in de zomer haar eigen Monster van Loch Ness.

Maar er zijn ook kwajongens die de komkommertijd verstoren. Zoals de Barneveldse vrienden van Chickfriend. Deze jonge pioniers hadden wel een heel probaat middel om de kippenhokken uit te luizen. Ze mengde gewoon wat gif bij en konden maanden hun gang gaan zonder dat een boer er vreemd van op keek dat de eigen stal na hun bezoek twee keer langer vrij van luizen bleef dan normaal. En de boer hij ploegde voort. Ook de instanties die hier op moesten toe zien gaven even niet thuis. Dat hoefde ook helemaal niet want de heren van Chickfriend hadden gewoon een certificaat. Dat dit voor het ontsmetten van de stallen was en niet voor het bestrijden van luizen, doet er nu even niet toe.

Dan is er ook nog de baas van de varkensfabriek in Erichem, ook weer zo’n spelbreker. In zijn verouderde stallen zonder gescheiden compartimenten, werden 20.000 varkens verbrand. Levend wel te verstaan. Dood verbranden zou ook helemaal geen nieuws zijn geweest. Dat gebeurt in de zomer dagelijks in menig tuintje bij de buurt barbecue. En in plaats dat alle kadavers snel werden opgeruimd, moest hier eerst uitvoerig over worden gesteggeld zodat buurtbewoners via hun neusgaten nog dagenlang werden herinnerd aan de brand.

Maar gelukkig zijn er ook nog lokale politici om ons weer onder te dompelen in de komkommertijd. Sommigen van hen interpreteren die tijd overigens wel heel erg ruim. Op sociale media is na een hele actieve periode tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 niets meer van ze vernomen. Maar de verkiezingen komen in zicht dus zal menig social media account weer worden afgestoft. Dan komen waarschijnlijk ook weer de leuke promotiefilmpjes van diverse gemeenteraadsfracties. Ik verheug me er nu al op hoe die dorpspolitici in al hun onnozelheid hun eigen graf graven omdat het horn-effect er voor zorgt dat de kiezers meteen goed aanvoelen op wie ze niet moeten stemmen. Het wordt vast wel een warme herfst.

Archief



Rubrieken