De commotie over 'de zuiderpoort' is een excellent voorbeeld van incidenten politiek. Er gebeurt wat en alle aandacht gaat daar naar toe. Dat is niet altijd even prettig zeker als je bezig bent om een andere indruk neer te zetten. In dat geval van Ede. Want dat is wat het gemeentebestuur toch met Edemarketing beoogd. Maar door onvoldoende 'damage control' heeft B&W het laten gebeuren dat Ede is neergezet als "conservatief dorpje waar racisten rondlopen".

En dat is jammer want in de kern zullen maar weinige het oneens zijn met de wens van het schoolbestuur van spreiding. En toch vallen we massaal over het bestuur. Dit komt omdat doel en middel door elkaar worden gehaald. In het doel kunnen we ons vinden maar het middel veroordelen we breed. Dat is een 'bestuurlijk misbaksel' dat zoals ik eerder scheef de leerlingen schoffeert, de werknemers passeert en de medezeggenschap frustreert. En dat gevoel wordt breed gedragen gezien de reacties in de landelijke pers, tot kamervragen en een advies van de minister toe.

Zover had het niet hoeven te komen als B&W regie had genomen. Maar omdat er geen regie was zijn partijen afzonderlijk aan de haal gegaan met het probleem. Mijn partij door 'off the record' B&W te verzoeken om zich uit te spreken tegen de uitspraak, de PvdA door een open brief aan het bestuur te sturen en vervolgens schorsing van de voorzitter op te eisen. Hiermee gooide ze olie op het vuur. Het had iets van spierballen tonen omdat er iets moet gebeuren. Een vlekje wegwerken, of wellicht is het in dit verband beter om te spreken van een 'plasje' wegspoelen. Het lijkt allemaal daadkrachtig maar hiermee wordt het toewerken naar een oplossing wel heel erg moeilijk. Symptoombestrijding dus. Want voorzitter weg of niet, het probleem ligt er nog. En met een onderzoek? Dan zijn we weer maanden verder.

Een dergelijk probleem moeten afzonderlijke fracties ook niet proberen op te lossen. Dan krijg je verdeel en heers en onduidelijkheid. En dat leidt snel tot chaos. En dat hebben we kunnen zien met als dieptepunt de discussie hierover in de raad. Laat het dagelijks bestuur van de gemeente, B&W dus, dit oplossen. Dan kun je ook een lijn trekken. Geef hen opdracht om in gesprek te gaan met het schoolbestuur. De insteek van het gesprek is om te achterhalen hoe het zo ver heeft kunnen komen:

• Is dit bestuurlijk onvermogen en meent men dit serieus?
• Of is het gekozen middel een signaal dat men met de handen in het haar zit om de afspiegeling voor elkaar te krijgen.

In het eerste geval mag van mijn partij het hele bestuur direct opstappen wegens onbekwaamheid. Maar in het tweede geval ligt het toch anders. Dan zijn er nog wel andere wegen om tot een oplossing te komen. Daar heb je dus geen onderzoek voor nodig.

De uitspraak van het bestuur van Proominent, het overkoepelende orgaan van de openbare scholen, om het aantal allochtone leerlingen op de Zuiderpoort school terug te dringen is opmerkelijk. En niet alleen omdat hierdoor de leerlingen worden geschoffeerd, de leerkrachten worden gepasseerd en de medezeggenschapsraad wordt gefrustreerd. Daarnaast is de juridische houdbaarheid door het bestuur vooraf niet getoetst. Dit is bij elkaar zo’n groot bewijs van bestuurlijk onvermogen dat je haast aan een vooropgezet plan gaat denken. En dat het bestuur wellicht met opzet stof heeft willen doen opwaaien om bijvoorbeeld een statement te maken tegen de aanmeldingsvoorwaarden van de christelijke scholen.

Opmerkelijk is ook de totale afwezigheid van het college van B&W in Ede in deze kwestie. Door niet meteen krachtig stelling te nemen tegen de uitspraak heeft dit kunnen escaleren. Daardoor buitelden de over het algemeen in deze kwestie eensgezinde politieke partijen over elkaar heen, stortte de landelijk pers zich op de zaak, liet de Onderwijsinspectie van zich horen en werden zelfs Kamervragen gesteld. En als het even tegen zit domineert dit onderwerp ook de raadsvergadering van donderdag. B&W had vooral geen regie en liep daardoor steeds achter de feiten aan. Het kon alleen nog maar reageren.

En zo moeilijk was het niet. Afgelopen vrijdag al heb ik aan B&W gevraagd om, als dit werkelijk het beleid van het bestuur blijkt te zijn, hier het bestuur direct op aan te spreken. Ik moet het antwoord nog krijgen. Maar het is nog niet te laat. De gevoelens van de raad zijn duidelijk. Speel hier op in B&W door nog voor de raadsvergadering een verklaring af te leggen waarin de uitspraak wordt veroordeeld en waarin wordt toegezegd dat er een “orenwas gesprek” met het bestuur zal plaatsvinden onder het motto “eens maar nooit weer”. Deze ochtend heb ik dit verzoek bij B&W neergelegd.

Vandaag stond in "de Gelderlander" dat basisschool De Zuiderpoort een aantal leerlingen na de verplichte verhuizing in verband met een verbouwing niet meer terug wil laten komen. Het bestuur heeft besloten dat de school na de verbouwing wil beginnen met een percentage van maximaal één allochtone leerling op vier autochtone. Ouders zijn verbouwereerd: "het voelt als een klap in het gezicht" en het woord 'racisme' werd al door een van de ouders in de mond genomen. Een school hoort een afspiegeling te zijn van de wijk. En de wijk hoort gemêleerd te zijn. Voor dat laatste draagt de gemeente mede zorg. Een school kan niet eenzijdig gaan bepalen wie er wel en niet op school worden toegelaten zolang de leerlingen en ouders zich houden aan de geldende regels. En in het geval van de Zuiderpoort gaat het dus ook nog om leerlingen die al op de Zuiderpoort zitten.

We zullen aan de wethouder vragen wat er nu precies waar is aan het bericht. Als dit het beleid van de school blijkt te zijn, dient het schoolbestuur hier direct op te worden aangesproken. En als de school desondanks leerlingen gaat weigeren? Dan is het tijd voor een pittig gesprek tussen gemeentebestuur en schoolbestuur. En aan de ouders het advies om een klacht in te dienen bij het anti discriminatie bureau in Arnhem.

Langzaam maar zeker gaat de brandweer regionaliseren. Want regionalisering, dus schaalvergroting, maakt dat er beter kan worden gewerkt. Maar 'groter' is niet altijd 'beter' En dan nog, wat is 'beter'? In de bestuurskamer wordt hier anders over gedacht dan op de werkvloer. En waar 'groter' gemakkelijk te meten is, is 'beter' dit niet. En dus is er voer voor discussie. In de ogen van de bestuurders is 'beter' niet alleen meer efficiency maar ook 'goedkoper' en wie kan hier nou op tegen zijn? Weinig mensen, als het maar niet gepaard gaat met verlies van kwaliteit. En daar zit een probleem. Want door de regionalisatie is het steeds moeilijker om aan vrijwilligers te komen. Vrijwilligers voelen zich verbonden met de brandweer maar ook met hun eigen stad of dorp. En dus zijn voor het blussen van een brand in een vreemde stad minder vrijwilligers te vinden. Mede omdat er hoge eisen worden gesteld aan de bereikbaarheid. En hoe gek het ook klinkt in deze tijd, het zijn wel de vrijwilligers waarop de brandweer drijft. Vrijwilligers maken de organisatie.

Bij een regionalisering en professionalisering van de brandweer zal wellicht ook meer met vaste krachten moeten worden gewerkt. Maar ja, daar hangt dan wel een ander prijskaartje aan. In Almere heeft men hier iets op gevonden. Men werft vrijwilligers uit het hele land die dan een korte tijd 24 op 24 uur beschikbaar zijn. En het schijnt daar nog te werken ook. Maar voor hoe lang?