Vandaag kreeg Ede te horen dat ze op 11 mei aanstaande wordt uitgeroepen tot Fairtrade gemeente. Een hele prestatie die zonder de inspanning van met name de werkgroepleden nooit zo snel voor elkaar was gekomen. Ik schreef heel in het begin van de weg naar de titel, op 5 oktober 2010, al over. En toen nog in de verwachting dat we de titel eerder (in 2011!) zouden binnenhalen.

Wat hebben Groningen, Goes en  Culemborg  met elkaar gemeen? Het zijn allen “fairtrade gemeenten”. Fairtrade staat voor eerlijke handel. Het gaat er om dat artikelen die in de plaatselijke winkels, restaurants en bedrijven te koop zijn op een eerlijke manier zijn gemaakt. Eerlijk betekent dan dat de artikelen op een transparante en zuivere manier zijn geproduceerd en dat hier een redelijke beloning tegenover staat. En het gaat niet alleen om voedingsartikelen als koffie, thee, rijst en wijn maar ook om bijvoorbeeld kleren, speelgoed en sieraden. En iets ruimer gezien gaat het zelfs over het inkopen van groene energie en eerlijk bankieren. Om “fairtrade gemeente” te kunnen zijn is het niet voldoende dat er alleen in de winkels eerlijke producten liggen. Ook bij scholen en in sportkantines moet je eerlijke producten kunnen kopen. Het gaat in feite om maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Om “fairtrade gemeente” te zijn moet een gemeente aan een aantal criteria voldoen. En aan criteria als “fairtrade opnemen in het beleid” of “het organiseren van een evenement waarbij de nadruk op fairtrade ligt”, kan een gemeente redelijk zelfstandig werken maar om te zorgen dat zo veel mogelijk eerlijke producten in de schappen liggen, zal zij toch echt de winkeliers, de scholen en de verenigingen mee moeten krijgen.

Dat de gemeente dit gelukkig niet helemaal alleen hoeft te doen bewijzen de eerder genoemde steden wel. Daar zijn winkeliers actief die enthousiast het voortouw nemen om anderen te stimuleren om eerlijke producten te verkopen. In een kleine groep zijn we gestart om Ede per 1 oktober 2011 “fairtrade gemeente” te maken. Dit past ook mooi bij de millenniumgemeente die Ede is.

De kogel is door de kerk en de mestvergister in Wekerom komt er. Hiermee is een (voorlopig) einde gekomen aan jarenlang geharrewar en dus onzekerheid voor de ondernemer en de buurtbewoners. En ik schrijf “voorlopig” omdat de weg naar de Raad van State nog open staat. Het is gezien de omvang en intensiteit van het protest niet ondenkbeeldig dat deze weg ook daadwerkelijk wordt bewandeld. Op de dag van de raadsvergadering werden nog 651 handtekeningen tegen de mestvergister overhandigd aan de wethouder. De bezwaren gaan voornamelijk over mogelijk stank- en gezondheidsproblemen en het aantasten van het landschap.

Een mestvergister is een kans voor Ede en haar buitendorpen om op een duurzame wijze energie op te wekken. Het is een goede en duurzame aanvulling op de agrarische activiteiten in het buitengebied. Bovendien past het goed in de visie Ede 2025 “Food, groen en verbonden”.

Het is hierbij wel van belang om de conclusies en aanbevelingen uit het in opdracht van B&W uitgevoerde onderzoek over te nemen, zodat de bezwaren zo goed mogelijk worden weggenomen. Daarnaast moeten natuurlijk zowel de veiligheid als de milieuaspecten voldoende geborgd worden. 

Laat dit de eerste mestvergister in een lange reeks zijn voor de gemeente Ede.

Het is weer actueel, de kou slaat toe en de winkeldeuren kunnen beter weer dicht. Het vriest, het sneeuwt en de verwarming draait op volle toeren. Toch houden in de winkelcentra vele winkeliers hun deuren nog steeds wagenwijd open. GroenLinks/Progressief Ede vroeg twee winters geleden al aan de ondernemersverenigingen om in gesprek te gaan met de winkeliers en afspraken te maken over het sluiten van de deuren.
Dichte deuren zijn een zegen voor het klimaat, het scheelt de winkelier en uiteindelijk de klant in de portemonnee omdat zij op energiekosten kunnen besparen en het winkelpersoneel staat niet langer op de tocht. Het is wel van belang om hier in een winkelgebeid samen afspraken over te maken. De deuren worden wagenwijd open gezet omdat het er zogenaamd gastvrij uitziet en de winkeliers zo meer klanten denken te trekken. Veel ondernemers willen de deuren best dichthouden, maar dan moet de buurman het ook doen. Ze zijn bang anders klanten te verliezen. Met een afspraak dat iedereen de deur dicht doet en eventueel een bord “Open” op de deur plakt is het al opgelost.

Overigens ook in de zomer, als de airconditioning draait, is het verstandig om de deuren niet de hele dag open te laten staan. In New York krijgen winkeliers zelfs een boete als ze de deur openzetten terwijl de airconditioning aan staat.

Zie ook op Omroep Gelderland. 

In de raadsvergadering van december is een motie aangenomen waarin de gemeente Ede zich keert tegen het opslaan van kernafval in Ede. Dit ging niet zonder slag of stoot. Zo werd door de VVD het emotionele argument aangevoerd dat je dan ook mensen die afhankelijk zijn van radiofarmacie voor de bestrijding van kanker, niet meer kunt helpen. Onzin, want het gaat alleen om afval uit kerncentrales voor energieopwekking. De wethouder maakte het nog bonter door te stellen tegen de motie te zijn omdat hij het een uitvloeisel van de milieulobby vond. In de voorbijgaande weken had hij vele mails ontvangen via een website van een natuurorganisatie. Hij zag dit als spam, als lastig dus, en gebruikte dat als argument om tegen te zijn! De SGP spande echter de kroon door te stellen dat goed rentmeesterschap betekent dat je er voor zorgt dat de generaties na ons ook energie hebben en je er daarom voor moet zorgen dat er een tweede kerncentrale komt. Het mag gezien worden als de dwaling van het jaar. Alsof je met het opslaan van radioactief kernafval in de grond de generaties na ons niet opzadelt met een probleem.

Voor degenen die nog al badinerend deden over de motie omdat deze ver voor de zaken vooruit zou lopen breng ik toch even in herinnering dat de regering dit jaar 4 gebieden heeft aangewezen om kernafval op te slaan. En Ede ligt in een van die gebieden. Daarnaast loopt een discussie over het bouwen van een tweede kerncentrale. Een van de problemen waar de minister tegenaan loopt is dat hij het kernafval van die centrale niet kwijt kan. Om tegenstanders de wind uit de zeilen te nemen, is het vanuit het standpunt van de minister mooi als hij kan aangeven dat dit geen probleem is omdat hij immers voldoende plaatsen heeft waar het afval in de grond kan worden opgeborgen. Als alle gemeenten die in de aangewezen gebieden liggen een motie aannemen waar in staat dat de minister in die gemeente zijn kernafval niet kwijt kan, kan dat argument niet gebruikt worden voor een tweede kerncentrale. Dit niet willen zien is misschien naïef, dit wel willen zien getuigt in ieder geval van inzicht en pro-actief handelen.

En zij die de motie bestempelen als Nimby of zoals ik liever schrijf Nivea, "niet in voor en achtertuin", omdat we toch ergens heen moeten met het kernafval, accepteren veel te snel dat er een tweede kerncentrale moet komen. De beste manier om kernafval te voorkomen, is om geen kerncentrales te hebben. De natuur geeft ons al voldoende mogelijkheden om energie op te wekken. Met dank aan de zon, de wind en het water.