Eric Leltz  RSS feed    

Wat maakt het leven de moeite waard?

Zondag 31 mei 2026

Eric Leltz

NRC vroeg om te reageren op de vraag ‘Wat maakt het leven de moeite waard?’. Dit is mijn reactie.

Wat maakt het leven de moeite waard? Je bewust zijn dat je op ieder moment kunt bijdragen aan een mooie toekomst. Dat bereik je door ‘kathedraal denken’. Degene die het eerste muurtje van een kathedraal heeft gemetseld, heeft die kathedraal nooit in volle glorie gezien. Hou bij het maken van alles wat je doet het lange termijn perspectief voor ogen, ook al weet je niet hoe de toekomst er uit ziet. Dat kan op heel veel manieren en vraagt om een bepaalde ‘mindset’. Neem bijvoorbeeld bij besluitvorming toekomstige generaties mee. Denk niet alleen aan ‘hier en nu’ maar ook aan ‘daar en straks’. Zie de mens niet los van de natuur maar als gelijkwaardig deel van de natuur. Daarom is het goed als natuur ook stemrecht heeft. De uitdagingen waar we voor staan zijn mondiale uitdagingen. Ken daarom als bewoner van het vrije westen je plaats. Andere continenten zijn geen wingewesten en hebben over generaties heen ook een verleden. Wees zacht en weeg bij je keuzes, ook van je dagelijkse boodschappen, mee hoeveel pijn westerse kolonisatie daar heeft achtergelaten. 

Door deze mindset voorkom je dat de ‘oplossingen’ van vandaag, de problemen van morgen zijn. Je plant een zaadje voor een boom waaronder ooit iemand, als jezelf deze aarde allang verlaten hebt, in de schaduw zit. Al zit daar ooit maar één iemand, alleen al die gedachte maakt het leven de moeite waard. 

Geplaatst in samenleving | Er zijn geen reacties

Wat doe jij met de bevochten vrijheid?

Dinsdag 05 mei 2026

Eric Leltz

Ik begin met een vraag: Wanneer voel jij je écht vrij? Is dat wanneer je op zaterdagochtend zonder wekker kunt uitslapen? Of wanneer je geen baas boven je hebt? Of wanneer je kunt zeggen wat je denkt?

Vandaag wil ik met jullie kijken naar vrijheid niet als filosofisch concept, maar als iets persoonlijks, iets waarvoor je elke dag kunt kiezen.

Er zijn twee soorten van vrijheid waar we dagelijks mee te maken hebben:

1.  Passieve vrijheid

Dit is de vrijheid om niet gehinderd te worden. Bijvoorbeeld:

•  Vrij van censuur, zodat je vrij je mening kunt geven,

•  Vrij van overmatige controle door bijvoorbeeld de overheid,

•  Vrij om te gaan en staan waar je wilt. (Bewegingsvrijheid).

2.  Actieve vrijheid

Dit is de vrijheid om iets waardevols met je leven te doen. Hierbij dien je zelf in beweging te komen. Dit betekent dat je keuzes durft te maken.

De passieve vrijheid is bevochten en dat vieren we vandaag. Maar de echte uitdaging in een vrij land als Nederland, begint bij de actieve vrijheid. Want wanneer je vrij bent van censuur en controle maar niks met die vrijheid doet, voel dat toch, wellicht onbewust, beklemmend. 

Actieve vrijheid vraagt om verantwoordelijkheid. Als alles vrij is, moet je zelf bepalen wat goed en waardevol is. Dat is niet gemakkelijk. Veel mensen vluchten daarom juist weg van vrijheid en zoeken structuur, of regels of iemand die voor hen beslist. Relevant is dan de vraag: ben jij bereid die verantwoordelijkheid te dragen?

Zo ja, dan gaan we verder. Hoe vrij ben je eigenlijk op dit moment? Stel jezelf, om dit te bepalen, de volgende twee vragen:

1. Durf ik te zeggen wat ik echt denk?

In veel groepen (op het werk, in de familie, op sociale media) kiezen mensen voor veiligheid boven eerlijkheid. Ze slikken hun mening in om maar geen conflict te krijgen. Echte vrijheid begint wanneer je rustig en respectvol kunt zeggen: “Ik ben het hier niet mee eens, en dit is waarom”. 

2. Maak ik mijn eigen keuzes, of leef ik vooral volgens verwachtingen?

Veel mensen kiezen hun studie, baan, relatie of zelfs hun vrijetijdsbesteding omdat “het zo hoort” of omdat ouders, vrienden, marketing of social media dat ‘voorschrijven’. Vrijheid betekent dat je durft te kiezen voor wat bij jóú past, ook als anderen dat gek vinden.

En? Ben je echt vrij? Wat kun je vandaag al doen? Waar neem jij vandaag een klein beetje meer vrijheid? Waar durf je iets meer jezelf te zijn?

Hier zijn vier praktische activiteiten die je meteen kunt toepassen:

  • Zeg deze week één keer, op een respectvolle manier, eerlijk je mening, ook als de mogelijkheid bestaat dat de ander dit niet leuk vindt,
  • Neem een kleine beslissing puur omdat jíj het wilt, niet omdat het “moet” of omdat anderen het doen,
  • Schrap één ding uit je leven dat je al lang doet uit gewoonte of druk, maar dat je eigenlijk niet meer wilt,
  • Lees of beluister iets dat jouw mening uitdaagt in plaats van alleen teksten die jouw mening bevestigen.

Je kunt iedere dag opnieuw voor vrijheid kiezen. Passieve vrijheid is belangrijk, maar echte vrijheid ontstaat pas wanneer je de moed hebt om met die verkregen vrijheid een bijdrage te leveren aan de samenleving. Daar help je jezelf mee en je kleurt ook de wereld weer een klein beetje mooier.

Uitgesproken op 5 mei 2026 tijdens de Vrijheidslunch aan de Graafse Akker in ‘s-Hertogenbosch. 

Geplaatst in samenleving | Er zijn geen reacties
 

Archief



Rubrieken


Made by DeeWeeDee