De verkiezingen komen er aan en dus is het weer tijd voor mooie beloftes. Ook GroenLinks/Progressief Ede zal weer een aantal actiepunten aan het papier toevertrouwen. En natuurlijk moet het niet bij beloftes blijven maar komt het er juist op aan om die beloftes om te zetten in concrete stappen. Ik heb de beloftes uit ons vorig verkiezingsprogramma eens op een rijtje gezet en weggestreept wat we hebben bereikt. Dan valt mij dat niet tegen. Ik daag u uit om dat ook te doen. Maar het zegt natuurlijk niet alles, want het hangt ook samen met wat je beloofd. Als je weinig beloofd is de kans dat je de beloftes inwilligt wel wat groter dan wanneer je veel beloofd. En of je het waarmaakt hangt ook sterk af van je positie in de politiek: oppositie of college. In dat laatste geval is het weer wat gemakkelijker. Het komt dus aan op het vinden van een goede balans. Ons programma voor de periode 2010 tot 2014 staat nog in de steigers maar in een houtskoolschets zal ik neerzetten waar wij voor staan.

We hanteren twee invalshoeken: sociaal en natuur. Bij beide invalshoeken zal duurzaamheid door klinken waarbij duurzaamheid staat voor “oog voor de lange termijn”. Dat is de “stip op de horizon” waar wij al vaak aan hebben gerefereerd. Je moet een doel voor ogen hebben. Daar klinkt de lange termijn in door. Maar niet alleen het doel is van belang, ook de weg er naar toe is relevant. Hoe denken we onze doelen te behalen? En dan gaat het ook om de korte termijn. Kleine stapjes zonder echter de lange termijn uit het oog te verliezen. Dit betekent ook dat de actiepunten een samenhangend pakket zullen vormen en geen samenraapsel is van incidentele maatregelen die elkaar soms zelfs tegenspreken. Belangrijk is dat de gemeente haar inwoners faciliteert. Geef mogelijkheden om het leven in te vullen. En daar waar iemand dat zelf niet zo gemakkelijk kan heb je een duwtje nodig. En daar waar je het zelf wel kunt moet er niet teveel in de weg worden gelegd. In dat kader mogen een aantal gemeentelijke regels nog wel eens tegen het licht worden gehouden om daarna overboord te worden gegooid. De andere kant is dat het niet benutten van kansen of het aan de laars lappen van de weinige regels die er dan zijn, niet wordt getolereerd. En dit zullen we zichtbaar maken.

Om de kans te vergroten om onze beloftes waar te maken moeten we dus zoveel mogelijk zetels dus stemmen bemachtigen. Daar heeft de fractie de voorbije drie en half jaar al hard aan gewerkt. Daar zullen we het komende halfjaar ook weer hard voor werken. Maar ook u kunt daar in grote rol in spelen. Speelt u met ons mee?

De tijd dat kiezers duidelijk verdeeld waren over links en rechts ligt ver achter ons. Links stond voor modern progressief en rechts voor traditioneel conservatief. Beide groepen schaarden zich achter grote verhalen zoals voor de linkerflank “het beschermen van de bevolking tegen de uitwassen van de vrije markt en het zorgen voor eerlijke en gelijke kansen op zelfontwikkeling en zelfontplooiing voor iedereen”. Deze linkse en rechtse groepen bestaan nog wel maar er heeft een verschuiving naar het midden plaatsgevonden. Daar is een brede middengroep ontstaan die wordt gedreven door waarden als ecologie, sociale verantwoordelijkheid, persoonlijke groei, spiritualiteit, authenticiteit en duurzaamheid. En deze middengroep kent verschil en diversiteit waar niet grote maar juist kleine verhalen prominent aanwezig zijn. De grote verhalen worden daar versnipperd verteld door bijvoorbeeld organisaties op het gebied van milieu, dierenrechten, fair-trade en minder-validen. Deze organisaties genieten veel vertrouwen. En niet in het minst omdat ze voor één belang opkomen en daarop nauwelijks compromissen hoeven te sluiten.

De middengroep is ontstaan door de brede emancipatiegolf die veelal door de sociaal democraten in gang is gezet. Deze emancipatie heeft mensen de mogelijkheid gegeven om zelf keuzes te maken en een eigen identiteit op te bouwen. De markt heeft hier met een diversiteit aan producten ook adequaat op ingespeeld. De middengroep is omdat ze versnipperd is niet eenvoudig als geheel te bereiken. Daar komt nog bij dat de huidige globalisering juist weer een grote rol speelt bij het uit elkaar drijven van de middengroep en het zorgt voor een beweging terug naar de flanken. In de volkswijken wonen vaak de verliezers van de globalisering met lagere opleidingen die er sociaal economisch op achteruit gaan. Hoger opgeleiden ervaren eerder de voordelen van globalisering. Niet omdat ze zo goed kunnen omgaan met de culturele verschillen maar meer omdat ze hier niet altijd nadrukkelijk en rechtstreeks mee worden geconfronteerd. Problemen ontstaan pas als mensen dicht bij elkaar staan en niet bij mensen die ver van elkaar afstaan. 

Hoe kan GroenLinks in dit licht voor zorgen dat ze een partij is waar mensen zich thuis voelen maar waarbij zij zich niet opgesloten voelen? Met alleen de nadruk op ecologie is een groene partij er niet. Er komt dan weinig van samenwerken omdat het lastig is om compromissen te sluiten. Een sociale agenda en een ecologische agenda moeten juist samen gaan. Het zijn geen tegenpolen waar bijvoorbeeld teveel nadruk op ecologie de vooruitgang tegenhoudt. De kunst is juist om deze schijnbare tegenstellingen te hanteren. Zie ook de aanzetten in het pamflet “maak van een kikker een prinses” over de aanpak van de kredietcrisis waarbij de kans wordt aangegrepen om de samenleving te vergroenen. Voor GroenLinks betekent dit dat ze niet in dogma’s moeten blijven hangen. Doe je dat wel dan loop je de kans dat de wereld om je heen verslechterd en dat je vervolgens alleen nog maar kunt zeggen dat het jouw schuld niet is en dat je het altijd al geweten hebt. Aan de middengroep zal moeten worden uitgelegd dat het sluiten van compromissen een stapje in een bepaalde richting is. Daarvoor is het nodig om op een duidelijk kompas te varen. Je moet weten waar je op de lange termijn heen wilt, welke thema’s daarbij belangrijk zijn en in wat voor maatschappij je wilt leven. Dat is ”de stip op de horizon”. Alleen in dat perspectief kunnen vandaag de juiste keuzes worden gemaakt. Maar naast aandacht voor de middengroep moet de oorspronkelijke achterban niet vervreemden van de partij. Voorkomen moet worden dat daar waar eerder voor gevochten is overboord wordt gegooid. 

Deze avond was het eindelijk zover. Door een geweldige inspanning van Christa en Bart kon er weer eens een algemene ledenvergadering van GroenLinks/PE worden gehouden. En een belangrijk agendapunt was de verkiezing van een nieuw bestuur. En ook dit lukte. Naast Christa en Bart zal Sander Pruiksma zitting nemen in het nieuw gevormde bestuur. Ik ben er namens de fractie blij mee want alleen een bestuur kan een aantal zaken omtrent de verkiezingen in 2010 in gang zetten. En 2010 lijkt nog ver weg maar voor die tijd moet er toch wel een programma worden geschreven en een kandidatenlijst worden samengesteld. Langs deze weg wens ik het bestuur veel succes.